Dung mạo mục tử của Đức Hồng y Gioan Baotixita qua các bài giảng trong chương trình tang lễ

Bài đăng ngày 2026-03-26 05:44:22 | Ban Truyền Thông

TGPSG – Từ chiều tối thứ Hai 23-3-2026 đến hết ngày thứ Ba 23-3-2026, đã có 6 Thánh lễ được cử hành tại Nhà nguyện cổ Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận để cầu nguyện cho Đức cố Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, với 6 bài giảng lễ triển khai các đề tài:

 

Dung mạo mục tử của Đức Hồng y Gioan Baotixita qua các bài giảng trong chương trình tang lễ (1)

 

  1. Chén thánh bằng gỗ, trái tim bằng vàng
  2. Sống chân thành và khiêm tốn
  3. Loan báo Tin Mừng yêu thương
  4. Con đường Giêsu
  5. Xem lại thước phim đời mình
  6. Thao thức chăm sóc đoàn chiên.

Những bài giảng này đã vẽ nên những nét dung mạo chính yếu của vị mục tử Hồng y Gioan Baotixita.

Chén thánh bằng gỗ, trái tim bằng vàng

Trong Thánh lễ dành cho Giới Y tế Công giáo được cử hành vào lúc 21g ngày 23-3-2026, linh mục Gioan Baotixita Phương Đình Toại đã dùng biểu tượng ‘Chén thánh bằng gỗ’ và ‘Trái tim bằng vàng’ để nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita như một một mục tử nhân lành:

  • Có kế hoạch mục vụ không loại trừ: Đức Hồng y dành trọn cuộc đời chăm lo cho những người bị gạt ra bên lề xã hội, khẳng định sứ mạng mục tử là không để sót một ai.
  • Sống đời sống nghèo khó với trái tim bằng vàng: Ngài dạy bài học về sự khiêm nhường, chọn ‘chén thánh bằng gỗ’ để giữ lấy tâm hồn thanh cao và trung thành tuyệt đối với Lời Chúa.
  • Hy sinh đến hơi thở cuối cùng: Như Chúa Giêsu, Đức Hồng y trao ban sự khôn ngoan khi tại thế và chấp nhận chịu khổ đau, chọn cái chết âm thầm trong bệnh tật để mang lại sự bình an cho giáo phận.

 

Sống chân thành và khiêm tốn

Trong Thánh lễ dành cho Giới Doanh nhân Công giáo được cử hành vào lúc 22g ngày 23-3-2026, linh mục Giuse Tạ Huy Hoàng đã mô tả Đức Hồng y Gioan Baotixita như một vị mục tử sống chân thành và khiêm tốn, thể hiện qua:

  • Lòng xót thương: trong phong thái gần gũi, hiền hòa, đơn sơ, lắng nghe, cùng những cử chỉ và lời khuyên chân thành.
  • Linh đạo “Tin Cậy Mến”: mời gọi giới Doanh nhân Công giáo sống đức tin cụ thể, nuôi dưỡng niềm hy vọng và thực hành tình yêu thương trong công việc, góp phần xây dựng xã hội công bằng, nhân bản và hiệp thông.
  • Định hướng các hội đoàn sống tinh thần đối thoại, hiệp nhất và phục vụ con người cách toàn diện, với đức tin sâu sắc, khiêm tốn và yêu thương cụ thể.

 

Loan báo Tin Mừng yêu thương

Trong Thánh lễ dành cho Trung tâm Mục vụ được cử hành vào lúc 6g sáng ngày 24-3-2026, linh mục Phanxicô Xaviê Bảo Lộc đã nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita như một mục tử luôn hân hoan loan báo Tin mừng yêu thương với:

  • Tinh thần hiệp hành và quy tụ: Thay vì đi một mình, Đức Hồng y chọn lối sống đồng hành, kêu gọi ‘99 con chiên trong ràn’ cùng đi tìm những con chiên lạc, khẳng định sứ mạng truyền giáo là sự chung tay của cả cộng đoàn.
  • Nhịp cầu kết nối trái tim: Ngài tự nguyện làm nhịp cầu để kết nối mọi thành phần xã hội, đưa người giàu đến với người nghèo qua các quỹ học bổng và dự án dân sinh, biến tình yêu thương thành hành động thực tiễn.
  • Sống linh đạo ‘nhỏ lại’: Học theo gương thánh Gioan Tẩy Giả, ngài luôn khiêm hạ ‘xóa mình’ để Thánh Thần hoạt động; dùng sự đơn sơ và chân thành từ trái tim để cảm hóa lòng người, kể cả những người ngoại giáo.
  • Di sản yêu thương bất tử: Cuộc đời ngài là minh chứng cho một tình yêu hướng thượng và vị tha, dạy chúng ta trở thành những nhịp cầu yêu thương để đưa con người đến gần nhau và gần Thiên Chúa hơn.

 

Con đường Giêsu

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho Liên hạt Hóc Môn – Gò Vấp – Xóm Mới, được cử hành vào lúc 8g ngày 24-3-2026, linh mục Giuse Dương Vũ đã trình bày Đức Hồng y Gioan Baotixita như vị mục tử linh hoạt:

  • luôn đi đi trên con đường mang tên Giêsu và dạy người khác đi trên con đường diễm phúc này,
  • biết đưa thiên đàng vào trái tim mình và thể hiện hạnh phúc thiên đàng trong cách sống của mình.

 

Xem lại thước phim đời mình

Trong Thánh lễ được cử hành vào lúc 11g ngày 24-3-2026, Đức Giám mục Stêphanô Tri Bửu Thiên đã diễn tả:

  • Nỗi đau và sự đồng cảm nhân tính: Sự ra đi của người thân là mất mát không gì bù đắp được. Ngay cả Chúa Giêsu cũng từng thấu cảm và rơi lệ trước cái chết của bạn mình, cho thấy nỗi đau buồn của giáo phận lúc này là một tình cảm nhân bản sâu sắc.
  • Sự phản tỉnh về cuộc đời: Thông qua câu chuyện "cuốn phim cuộc đời" của cố Giám mục Simon Hòa Nguyễn Văn Hiền, Đức Giám mục Stêphanô nhắc nhở mỗi người tự vấn trước nhan Chúa về những điều tốt đẹp và những thiếu sót của mình hầu nỗ lực sống thánh thiện hơn.
  • Niềm tin vào Đấng ban sự sống: Dù con người lo âu không biết người quá cố sẽ đi về đâu, nhưng đức tin Công giáo khẳng định Chúa Giêsu là nguồn sống, Đấng có quyền năng cho kẻ chết sống lại và đưa con người vào cõi vĩnh hằng.
  • Lời nguyện xin lòng thương xót: Xin Chúa nói với Đức Hồng y "Hôm nay, con sẽ được ở trên thiên đàng với Ta."

 

Thao thức chăm sóc đoàn chiên

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho Liên hạt Tân Sơn Nhì - Chí Hòa - Phú Thọ - Phú Nhuận, được cử hành vào lúc 15g ngày 24-3-2026, linh mục Giuse Maria Lê Quốc Thăng đã nói về niềm thao thức và nỗ lực chăm sóc đoàn chiên của Đức Hồng y Gioan Baotixita qua:

  • Sứ vụ của ‘người dọn chỗ’ cho đoàn chiên, giúp mọi người được sống xứng với phẩm giá cao quý của mình và được đưa vào Nước Trời – là nơi Chúa Giêsu đã dọn sẵn cho mọi người.
  • Trái tim dành cho người bị loại trừ: Thao thức và dấn thân bảo vệ những người yếu thế như bệnh nhân HIV/AIDS và anh chị em di dân, nỗ lực giúp họ tái hội nhập và được đối xử công bằng đúng phẩm giá cao cả của con người.
  • Tầm nhìn chiến lược toàn diện: Với các dự phóng mục vụ và việc thành lập các ban ngành, khôi phục và đổi mới sinh hoạt Giáo hội, tạo ra mô hình giáo phận mẫu mực nhằm phục vụ con người toàn diện.

​​

 

Kết luận

Như vậy, khi lắng nghe các bài giảng Thánh lễ của hai ngày đầu trong chương trình tang lễ Đức Hồng y Gioan Baotixita, chúng ta nhận ra rằng: giống như biểu tượng ‘chén thánh bằng gỗ - trái tim bằng vàng’, Đức Hồng y Gioan Baotixita đã nỗ lực ‘sống chân thành và khiêm tốn’ để không ngừng ‘loan báo Tin Mừng yêu thương’ trên ‘con đường Giêsu’, thường xuyên ‘xem lại thước phim đời mình’ khi ‘thao thức chăm sóc đoàn chiên’ sao cho đúng với thánh ý của Thiên Chúa.

Xin Chúa cho Đức Hồng y Gioan Baotixita thân yêu của chúng ta được hưởng trọn niềm vui trong vinh quang Nước Trời, để trong hạnh phúc vĩnh cửu, ngài tiếp tục cùng Đức Giêsu hết lòng chăm sóc đoàn chiên của Chúa.

 

Phần 2: Hành trình Xin Vâng

 

'Lời Xin Vâng' của Chúa Giêsu

Lúc 6g sáng, trong Thánh lễ do các linh mục của Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận đặc trách cử hành, linh mục Phêrô Nguyễn Văn Hiền đã diễn tả một số đặc nét ‘Xin Vâng’ của Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • Xin vâng và hiến dâng: Noi gương Chúa Giêsu và Đức Maria, Đức Hồng y đã tự nguyện hiến dâng trọn vẹn cuộc đời mà thực thi thánh ý Chúa trong từng hoàn cảnh, bất chấp mọi khó khăn thử thách đang phải đối mặt.
  • Xây dựng nhịp cầu tương giao: Xuất phát từ châm ngôn "Như Thầy yêu thương", ngài luôn nỗ lực vâng theo ý Chúa để vượt qua chính mình mà mở lòng đón nhận mọi người, xây dựng mối tương giao nhân bản chân thực, cảm thông và xóa bỏ sự loại trừ.
  • Bước theo Chúa với tình thương bao dung: Với chủ trương “không thiên tả, không thiên hữu, chỉ theo ý Chúa”, Đức Hồng y đã để lại bài học về sự dung hòa, qua cách sống hiếu thảo với Thiên Chúa, sống tình huynh đệ trong Giáo hội và sống chan hòa với mọi người, đặc biệt trong mối tương giao liên tôn và liên cá vị.
  • Tinh thần lạc quan và niềm tri ân: Ngay cả trong những năm tháng bệnh tật và nghỉ hưu, ngài luôn giữ tâm tình tạ ơn, không oán trách mà luôn dùng sự hóm hỉnh để đem lại niềm vui, minh chứng cho một tình yêu trung kiên đến giây phút cuối cùng.

 

‘Hành trình Xin Vâng’ của Đức Hồng y Gioan Baotixita

Lúc 8g, trong Thánh lễ dành cho liên hạt Thủ Đức - Thủ Thiêm - Gia Định, linh mục Gioakim Trần Văn Hương đã mô tả ‘hành trình Xin Vâng’ của Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • ‘Hành trình Xin Vâng’ có gốc rễ bình dị nhưng rất đặc biệt: Được Chúa chọn từ vùng đất Cà Mau nghèo khó, ngài đã đáp lại lời mời theo ơn gọi linh mục qua sự dẫn dắt của ‘vị sứ giả lừng danh’ là Cha Phanxicô Trương Bửu Diệp.
  • ‘Lẽ sống của Xin Vâng’ là Hy lễ: Rập khuôn theo Chúa Giêsu và Đức Maria, ngài luôn thưa "xin vâng" trong sự tự do và tin tưởng, biến cuộc đời thành hy lễ tình yêu.
  • ‘Xin Vâng’ để trở thành mục tử của người nghèo: Đức Hồng y dành ưu tiên cho những người bị gạt ra bên lề xã hội như bệnh nhân HIV và di dân, nỗ lực nâng cao phẩm giá con người và đưa ‘Thiên đàng’ vào giữa lòng trần thế.
  • ‘Xin Vâng’ và hiệp thông: Với châm ngôn ‘Như Thầy Yêu Thương’, ngài chọn lối sống đối thoại, hòa hợp, không thiên kiến, dùng ngôn từ đơn sơ để lan tỏa lòng thương xót Chúa đến với mọi giới.
  • ‘Xin Vâng’ để ‘dọn chỗ’ cách tận tụy: Cả cuộc đời ngài là hành trình chuẩn bị con đường đưa đoàn chiên về với hạnh phúc Nước Trời, để lại di sản là một trái tim luôn tạ ơn và tràn đầy hy vọng phục sinh.

3. Hoa trái của đời sống ‘Xin Vâng’

Lúc 15g, trong Thánh lễ dành cho liên hạt Sài Gòn – Xóm Chiếu – Tân Định – Bình An, linh mục Giuse Phạm Hồng Thái đã diễn tả những hoa trái trổ sinh từ ‘hành trình Xin Vâng’ của Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • ‘Xin Vâng’ là tín thác: Đức Maria sẵn sàng mở lòng đón nhận ý Chúa, và phó thác mọi sự trong tay Chúa, dù tương lai còn nhiều điều chưa rõ. Tinh thần “Xin Vâng” ấy mời gọi mọi tín hữu biết tín thác vào Thiên Chúa và sống theo thánh ý Ngài.
  • ‘Xin Vâng’ để sống hiền lành, gần gũi và khiêm tốn: Đức Hồng y luôn sống đơn sơ, bình dân, sẵn sàng hiện diện và đồng hành với linh mục, giáo dân, kể cả tại những giáo xứ nhỏ bé hoặc hoàn cảnh khó khăn, thể hiện phong thái của một mục tử nhân lành.
  • ‘Xin Vâng’ để âm thầm phục vụ Giáo hội: Phục vụ bền bỉ, trung thành với sứ mạng Chúa trao, không phô trương. Khiêm tốn và vâng phục được xem là di sản thiêng liêng mà Đức Hồng y để lại cho cộng đoàn tín hữu.

 

 

Kết luận

Lắng nghe những Bài giảng lễ trong chương trình tang lễ của ngày 25-3-2026 tại Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận Sài Gòn, chúng ta nhận ra rằng: Khi chiêm ngắm cuộc đời ‘Xin Vâng’ của Chúa Giêsu và đi theo sự hướng dẫn của Chúa, vị mục tử Hồng y Gioan Baotixita đã thực hiện một hành trình ‘Xin Vâng’ với những đặc nét đơn sơ và trung thành của riêng mình, để sinh ra nhiều hoa trái cho cộng đoàn tín hữu.

Xin Chúa cho lời ‘Xin Vâng’ ấy được âm hưởng và thể hiện cách hữu hiệu trong đời sống tín hữu của mỗi người chúng ta.

 

Phần 3: Khuôn mặt "Lạnh" mà Trái tim "Ấm"

 

Trong ngày thứ Năm 26-3-2026, đã có 7 Thánh lễ được cử hành tại Nhà nguyện cổ Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận để cầu nguyện cho Đức cố Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, với những bài giảng lễ triển khai các đề tài:

  • 'Lạnh mà ấm'
  • Hiện thân của Mục tử Giêsu
  • Cái chết của người công chính
  • Làm cho cái tôi chết đi
  • Người nô bộc khiêm hạ
  • Người tôi tớ trung thành

'Lạnh mà ấm'

Trong Thánh lễ do các linh mục của Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận đặc trách cử hành lúc 6g sáng, linh mục Giuse Hoàng Ngọc Dũng đã mô tả Đức Hồng y Gioan Baotixita như một vị mục tử tưởng là ‘tủ lạnh’ nhưng lại rất ‘ấm áp’, vì đó là:

  • Kế hoạch của tình yêu: Giống như Đức Giêsu trong phép lạ cho Ladarô sống lại, điều tưởng như chậm trễ thờ ơ trong cách ứng xử của Đức Giêsu, thực ra lại là kế hoạch của tình bạn thắm thiết. Cái chết không phải là lời cuối cùng, nhưng sự sống mới là lời sau hết, mở ra niềm hy vọng cho người tín hữu ngay cả trong giờ phút chia ly.
  • Đức Hồng y âm thầm nhưng gần gũi: Dù ngài được nhận xét là ít nói và trầm lặng, những ai từng gặp gỡ Đức Hồng y đều cảm nhận nơi ngài sự quan tâm, lắng nghe và chăm sóc rất tinh tế.
  • Di sản mục vụ của ngài là tinh thần lắng nghe và phục vụ kiên trì: Trong suốt hành trình phục vụ, Đức Hồng y đã khởi xướng nhiều sáng kiến mục vụ, đặc biệt trong việc quan tâm đến đời sống con người toàn diện, kể cả lãnh vực tâm lý. Ngài để lại cho các mục tử và cộng đoàn bài học về sự kiên nhẫn, bình tâm và trung thành thi hành thánh ý Thiên Chúa, bất chấp những thử thách hay ý kiến trái chiều.

 

Hiện thân của Mục tử Giêsu

 

Trong bài giảng lễ của Thánh lễ được cử hành vào lúc 7g, Đức Giám mục Luy Nguyễn Anh Tuấn đã nói về vị Mục tử Giêsu hiện diện sống động nơi Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • Mục tử Giêsu hiện diện qua các mục tử của Hội Thánh, trong đó có Đức Hồng y. Cái chết của Đức Hồng y mang dáng vẻ cô đơn nhưng Mục tử Giêsu luôn đón nhận các tôi tớ trung thành của Chúa vào cuộc sống vinh quang vĩnh cửu.
  • Mang tâm tư của Mục tử Giêsu, Đức Hồng y đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo linh mục và giáo dân, thành lập Trung tâm Mục vụ và gửi nhiều linh mục đi du học để chuẩn bị nhân sự cho sứ vụ loan báo Tin Mừng.
  • Đức Hồng y luôn thể hiện một đời sống hiệp thông và trung thành với sứ mạng truyền giáo.

 

Cái chết của người công chính

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho các Đoàn thể được cử hành lúc 8g, Lm Giuse Trần Thanh Công đã nhìn thấy cái chết của người công chính nơi sự ra đi Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • Cái chết trong đức tin là bước trở về với Thiên Chúa. Niềm tin vào sự sống đời sau sẽ giúp con người đối diện với đau khổ và cái chết trong bình an và tín thác.
  • Cộng đoàn được khích lệ nhìn vào cách thức Đức Hồng y sống và kết thúc cuộc đời để củng cố đức tin của mình, xác tín rằng điểm kết thúc nơi trần gian chính là khởi đầu cho cuộc sống mới trong gia đình của Thiên Chúa.

 

Làm cho cái tôi chết đi

 

Trong bài giảng của Thánh lễ được các linh mục giáo phận Mỹ Tho cử hành vào lúc 14g, linh mục Phaolô Trần Kỳ Minh đã cho thấy:

  • Cuộc đời Đức Hồng y Gioan Baotixita là một hành trình chấp nhận hy sinh, vượt qua thử thách và trung thành với ơn gọi, để phục vụ Chúa và Giáo hội trong mọi hoàn cảnh của đất nước và thời cuộc.
  • Ngài là một mục tử kiên trì xây dựng sự hiệp nhất và chăm lo đào tạo con người, chú trọng đào tạo chủng sinh và ơn gọi linh mục, quan tâm quy tụ cộng đoàn, nâng cao đời sống đức tin của giáo dân, dành sự quan tâm cụ thể cho người nghèo và những vùng xa xôi.
  • Di sản ngài để lại là đời sống yêu thương và tín thác vào Thiên Chúa, đón nhận đau khổ và bệnh tật trong niềm tín thác. 

 

Người nô bộc khiêm hạ

 

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho các tu sĩ được cử hành vào lúc 15g, linh mục Giuse Phạm Quốc Văn, OP. đã nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • Như người tôi tớ trung thành của Thiên Chúa: Dù ở bất cứ thời điểm nào, trong bất cứ hoàn cảnh nào, ngài vẫn trung thành thi hành sứ mạng được trao, trở thành mẫu gương của người tôi tớ tận tụy trong Hội Thánh.
  • Luôn sẵn sàng đáp lại thánh ý Chúa: Dù là Chủng sinh, Linh mục, Giám mục, Tổng Giám mục, Hồng y, hay nghỉ hưu và bệnh tật, ngài luôn kiên trì tín thác vào Thiên Chúa.

 

Người tôi tớ trung thành

Trong bài giảng của Thánh lễ được các linh mục Giáo phận Cần Thơ cử hành vào lúc 17g, Đức Giám mục Phêrô Lê Tấn Lợi đã nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita:

  • Như người tôi tớ trung thành của Thiên Chúa, luôn sẵn sàng phục vụ trong mọi giai đoạn của cuộc sống.
  • Như người mục tử sẵn sàng đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh, ở mọi nơi được sai đến, cho đến khi nghỉ hưu và đón nhận bệnh tật với tâm tình tín thác.

 

 

Kết luận

Với ‘khuôn mặt mang vẻ lạnh’ mà ‘trái tim lại ấm áp’, Đức Hồng y Gioan Baotixita chính là ‘người nô bộc khiêm hạ và trung thành’, hết lòng phục vụ Chúa và Giáo hội, thường xuyên ‘làm cho cái tôi của mình chết đi’ để cuối đời đã ‘chết như người công chính’, được Mục tử Giêsu đón đưa vào cuộc sống vinh quang vĩnh cửu.

Đó là nội dung bài giảng của các Thánh lễ được cử hành vào thứ Năm 26-3-2026 trước thi hài của Đức Hồng y Gioan Baotixita trong Nhà nguyện cổ của Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn.

Xin cho ngài luôn là hương thơm thánh thiện của Chúa, quyến rũ được muôn tâm hồn đến cùng Thiên Chúa tuyệt mỹ. Amen.

 

Tin liên quan
Linh mục quản xứ
Linh mục CHÁNH XỨ

Linh mục CHÁNH XỨ

Cha Vinh Sơn

Nguyễn Văn Hồng

Từ năm 2022

Linh mục PHỤ TÁ

Linh mục PHỤ TÁ

Cha Giuse

Phạm Việt Dũng

Từ năm 2022

Copyright © Giáo xứ Tân Sa Châu
Thiết kế website bởi Công ty Cổ phần Phần Mềm Zozo